2010

Het is de laatste dag van 2010. Vandaag wordt traditioneel het hoogtepunt bereikt van de terugblik op het voorbije jaar. Ook ik zal maar meteen een steentje aan die traditie bijdragen.

Voor mij speelde Zuid-Afrika geen onbelangrijke rol in 2010. In feite was het een soort rode draad doorheen het jaar. Met de zomer als hoogtepunt.

In de eerste helft van het jaar dook het land vooral op tijdens de koorrepetities en in allerlei kooractiviteiten. In die periode waren wij ons dan ook volop aan het voorbereiden op onze Zuid-Afrikareis.

Een eerste hoogtepunt werd bereikt met het wereldkampioenschap voetbal. Eerst was er het openingsconcert met een geweldige speech van aartsbisschop Desmond Tutu. Ook de openingsmatch was een en al Afrika. Vooral door de duizenden vuvuzela's die de Bafana Bafana, de Zuid-Afrikaanse ploeg, aanmoedigden. Jammer genoeg verdween met de Afrikaanse ploegen ook een beetje het Afrika-gevoel uit het wereldkampioenschap.

Een tweede hoogtepunt was uiteraard onze reis naar Zuid-Afrika. Drie weken lang werden we opgenomen in het Zuid-Afrikaanse levensritme. We maakten voor het eerst echt kennis met de inheemse cultuur van het land. Wij konden genieten van verschillende traditionele zang- en dansoptredens en doordat we een aantal projecten bezochten, kwamen we ook echt in aanraking met de 'zwarte' bevolking.

Een van de vele voetballen in het straatbeeld

Het was trouwens opvallend dat het eerste hoogtepunt nog doorleefde in het tweede hoogtepunt. Zuid-Afrika ademde nog steeds voetbal uit. De straten waren een kleine maand na datum nog altijd versierd met voetballen en dergelijke en erg veel Zuid-Afrikanen droegen trots een voetbalshirt. Iets wat me toch wel wat verwonderde. Bij ons zou het WK tegen dan al bijna volledig uit het straatbeeld verdwenen zijn.

Ook nu nog, in het laatste deel van 2010, neemt Zuid-Afrika een niet onbelangrijke plaats in mijn leven in. Door de nieuwe Afrikaanse muziek die we brengen met het koor. En uiteraard door deze blog.

Ik hoop dat jullie er in 2010 een beetje van genoten hebben en wens jullie alvast een fantastisch 2011!

Taxi

Donderdagavond meldde de website van het weekblad Knack dat er in Zuid-Afrika twintig doden zijn gevallen bij een botsing tussen twee taxi's. Volgens het bericht zouden de Zuid-Afrikaanse taxi's een "nogal gevaarlijke rijstijl" hebben.

Dat de rijstijl van de Zuid-Afrikaanse taxi's lichtjes anders is dan de rijstijl bij ons kan ik beamen. Vijf jaar geleden heb ik zelf een ritje in zo'n taxi gemaakt.

Halverwege onze reis deed onze bus het in het midden van een woestijngebied plots niet meer. Gelukkig kon de buschauffeur hem oplappen zodat we tot op onze bestemming raakten. Maar de volgende dag moest de bus toch naar de garage.

Nadat we afgezet werden aan een struisvogelboerderij, waar wij genoten van een aantal activiteiten en een heerlijke maaltijd, werd onze bus onder handen genomen. De bedoeling was dat hij klaar zou zijn tegen de avond, wanneer wij moesten terugkeren naar onze jeugdherberg. 

Zoals dat gaat in Afrika, was de bus niet op tijd klaar.

Geen nood, er werden taxi's gebeld. Toen we even laten de vier rammelkasten zagen, die onze groep van iets meer dan veertig mensen naar de jeugdherberg moesten voeren, slikten we eens. Uiteindelijk besloten we toch dat we er ons aan gingen wagen.

Met z'n elven propten we ons in een taxi voor zes. Twee vooraan naast de chauffeur, vijf op de brede achterste bank en vier op een iets kleiner bankje. Gelukkig sloot bij ons de deur. Bij een andere taxi was dat namelijk niet het geval.

Je zou denken dat de chauffeur zijn snelheid aanpast aan de staat van zijn wagen en vooral aan de hoeveelheid passagiers die hij vervoert. Niet dus. Tegen een ongelooflijke snelheid raasden we terug naar de stad. Om de minuut werden we helemaal door elkaar geschud, want ook een vering had de taxi niet.

Ondanks de gevaarlijke en misschien wel dankzij de oncomfortabele situatie hebben we ons kostelijk geamuseerd in die taxi. Het is voorlopig dan ook een van de meest gedenkwaardige autoritten uit mijn leven. 

Maar wij kwamen dan ook allemaal heelhuids aan in onze jeugdherberg ...

The Big Five

"Wat zijn 'The Big Five', de dieren die iedereen die in Afrika op safari gaat, zou moeten gezien hebben?" Dat was de tweede vraag die Erik Van Looy maandag stelde in het finalespel van 'De allerslimste mens ter wereld'. Weten jullie het?

Frank Vander linden en Yves Desmet alvast niet. Vander linden noemde meteen het luipaard en de leeuw. Ook de neushoorn en de olifant vond hij. Met een klein en redelijk bizar ommetje langs een springbok.

Yves Desmet wist er niet meer aan toe te voegen dan "nijlpaard". Ook dat was niet het vijfde groepslid van de Big Five. Evenmin als de giraf die door een van mijn huisgenoten werd genoemd. Al zijn die twee laatste, in tegenstelling tot de springbok, tenminste 'grote' dieren. 

Voor mij was het een beetje vreemd dat ze het laatste groepslid, de buffel, niet vonden. Beide keren dat ik een dag op safari ging in een van de nationale parken van Zuid-Afrika, was de buffel de eerste van de vijf die ik tegenkwam. In het Hluhluwe Umfolozi Park lange tijd zelfs de enige van de vijf. Volgens de gidsen is het overigens uitzonderlijk als je ze alle vijf op dezelfde dag te zien krijgt.

De Big Five danken hun naam dan ook niet aan hun grootte. Hun naam komt uit de jagerswereld. De buffel, de leeuw, het luipaard, de neushoorn en de olifant zijn de vijf moeilijkste en gevaarlijkste dieren om op te jagen. Ze waren vroeger dan ook de felst begeerde jachttrofeeën.

Zoals Erik Van Looy al aangaf, wordt de term vandaag de dag voornamelijk gebruikt in verband met safari's. Het zijn dan ook vijf prachtige dieren. En ik moet toegeven, het geeft een extra dimensie aan een safari als je iets hebt om naar te speuren ...

The Big Five

Thabo Mbeki

Het rommelt in Ivoorkust. Een tijdje geleden waren er presidentsverkiezingen en zowel uittredend president Laurent Gbagbo als zijn tegenkandidaat Alassane Ouattara hebben zich uitgeroepen tot winnaar. Meer zelfs, ze hebben allebei de eed afgelegd als president.

Omdat de Afrikaanse Unie vreest voor een burgeroorlog, heeft ze Thabo Mbeki, voormalig president van Zuid-Afrika, op missie gestuurd naar Ivoorkust. Hij moet een oplossing proberen te vinden voor de politieke crisis.

Thabo Mbeki werd in 1999 president van Zuid-Afrika. Voordien bepaalde hij al in grote mate het beleid als vicepresident onder Nelson Mandela. Net als Mandela had Mbeki als actief lid van het African National Congress (ANC) gestreden tegen het apartheidsregime.

In 2008 werd Mbeki door zijn partij gedwongen om af te treden. Het ANC kwam tot dat besluit nadat een rechter oordeelde dat Mbeki een belangrijke rol speelde in de beslissing om partijgenoot en huidig president Jacob Zuma te vervolgen voor corruptie. De rechter oordeelde dat Zuma ten onrechte en om politieke redenen werd vervolgd.

Naast president van Zuid-Afrika werd Thabo Mbeki in 2002 ook de eerste voorzitter van de Afrikaanse Unie. Die Afrikaanse Unie vindt dat politieke conflicten in Afrika door de Afrikanen zelf moeten worden opgelost. Mbeki speelde zo al een belangrijke rol bij het oplossen van eerdere conflicten in Ivoorkust.

Hopelijk kan hij dat nu nog eens overdoen en voorkomen dat er een burgeroorlog uitbreekt in Ivoorkust. Die oorlog zou immers voor iedereen een drama zijn ...

Wereldaidsdag

Vandaag is het Wereldaidsdag. Dat wil zeggen dat de hele dag in het teken staat van de wereldwijde bewustwording van aids. Reden genoeg dus om er wat aandacht aan te schenken.

Vorige week maakte UNAIDS, het VN-agentschap voor de bestrijding van aids, zijn jaarlijks rapport bekend. In De Standaard van 24 november was te lezen dat in de laatste tien jaar het aantal hiv-besmettingen wereldwijd met twintig procent gedaald is. 'Vaart van aidspandemie is gebroken' citeerde de kop van het artikel Michel Sidibe, de directeur van UNAIDS.

Ook Zuid-Afrika bleek het vermelden waard. Daar daalde het aantal nieuwe besmettingen in het voorbije decennium met maar liefst 25 procent. Jammer genoeg blijft Zuid-Afrika het land dat het zwaarst getroffen is door de aidsepidemie.

Gelukkig zijn er vele goede initiatieven zoals H.O.P.E. Flanders. Zij zorgen ervoor dat de jongere generatie zich bewust wordt van de gevaren van aids en leren die jongeren hoe ze besmetting kunnen voorkomen.

H.O.P.E. Flanders heeft trouwens onlangs haar kalender voor 2011 gelanceerd. Voor slechts tien euro kunnen jullie meehelpen aan het opvangen van weeskinderen en het indijken van de aidsepidemie ...

De nieuwe H.O.P.E.-kalender

Ukuthula

In december en januari treedt het Leuvens Meisjeskoor op met de Trinid Singers, een vocaal ensemble van dezelfde dirigente. Samen zullen wij onder andere "Ukuthula" zingen, een Zoeloe-traditional die het Leuvens Meisjeskoor geleerd heeft van het KwaZulu-Natal Youth Choir uit Durban. 

Deze Zoeloe-traditional is heel anders dan de typisch Afrikaanse muziek waarmee je meestal in aanraking komt als westerling. "Ukuthula" is een heel ingetogen lied dat het geloof in Jezus uitspreekt. Iedere keer weer bezorgt het me kippenvel!

In deze video wordt  "Ukuthula" gezongen door het University of Johannesburg Choir:

Hope

Dit jaar staat Music For Life, de eindejaarsactie van Studio Brussel en het Rode Kruis, in het teken van aidsweeskinderen in zuidelijk Afrika. Daarom is radiopresentator Bram Willems deze week in Swaziland, een ministaatje tussen Zuid-Afrika en Mozambique.

Uiteraard stopt de aidsepidemie niet aan de grenzen van Swaziland. Ook in Zuid-Afrika leven veel  kinderen die hun ouders aan aids hebben verloren. 

Met het Leuvens Meisjeskoor steunen wij H.O.P.E. Flanders, een Belgisch project dat zich focust op de weeskinderen in Mpumalanga, een provincie in het noordoosten van Zuid-Afrika.

H.O.P.E. staat voor Hiv/aids Outreach Prevention Education. Door aidsweeskinderen op te vangen en te zorgen dat ze de nodige educatie krijgen, probeert H.O.P.E. de vicieuze cirkel van armoede en ziekte te doorbreken. Zo leren de kinderen in 'life skills'-klassen allerlei vaardigheden die ze in het dagelijkse leven nodig hebben. Verder worden er onder andere voetbaltoernooien en talentenjachten georganiseerd.

Op dit ogenblik bouwt H.O.P.E. in het deelgebied Masoyi een computerklas en een cultureel dorp. Het is de bedoeling om in dat dorp toeristen te laten proeven van de Swazicultuur. Wij mochten vorige zomer een handje toesteken in Masoyi. Een unieke ervaring!

H.O.P.E. Flanders steunen kan onder andere door peter of meter te worden van een van de kinderen. Ook worden er af en toe benefietconcerten georganiseerd en wordt er jaarlijks een kalender ten voordele van het project verkocht.

 

Meditatief intermezzo

In zijn essay "Why I Blog" heeft Andrew Sullivan zijn ideeën over bloggen neergeschreven.

Volgens die ideeën lijk ik voorlopig vooral veel fout te doen op mijn blog. Zo vindt Sullivan dat een "blog [...] not so much daily writing as hourly writing [is]". Ik raak voorlopig niet aan een dagelijkse post voor mijn blog, laat staan dat ik om het uur een bericht zou kunnen posten. Verder denk ik blijkbaar ook veel te lang na voor ik iets post. Sullivan hecht dan ook vooral belang aan kwantiteit, terwijl ik eerder probeer om kwaliteit voorop te stellen.

Toch zijn er ook een aantal zaken uit het essay waarin ik mij kan vinden.

I remember first grappling with what to put on my blog. [...] As I used it to post columns or links to books or old essays, it occurred to me that I could also post new writing—writing that could even be exclusive to the blog. But what?

De 'waarover'-vraag is er ook één die ik me stel. Vrij snel had ik besloten om deze blog aan Zuid-Afrika te wijden, maar het blijft moeilijk om de stap naar een concreet onderwerp te zetten. Vaak vraag ik me af: 'Is dit wel fijn om te lezen?', 'Zijn ook andere mensen geïnteresseerd in Botha of Moholoholo?' Het is enigszins geruststellend om te lezen dat ook een routinier als Sullivan ooit met de 'waarover'-vraag geworsteld heeft.

 But the superficiality masked considerable depth—greater depth, from one perspective, than the traditional media could offer. The reason was a single technological innovation: the hyperlink.

Ook hier heeft Sullivan een punt. Een link kunnen leggen naar andere websites laat je toe dingen anders te benaderen. Ook geeft het je de mogelijkheid om meer context aan te reiken aan je lezers. Als ze willen, kunnen ze de hyperlinks gebruiken om gemakkelijk aan meer informatie over een onderwerp te raken. Zo kan je hen op weg zetten nieuwe dingen te ontdekken. Dat is dan ook wat ik hier op mijn manier probeer te doen: jullie laten kennis maken met Zuid-Afrika ...

Moholoholo

De laatste dagen was er heel wat aandacht voor de Zuid-Afrikaanse dierenwereld in de Vlaamse pers. 

Zo stond er vrijdag in Het Nieuwsblad een foto van een krokodil die een baby-olifantje bij de slurf neemt. De foto is genomen in het Kruger National Park, het bekendste wildpark van Zuid-Afrika.

In de weekendkrant van De Standaard was er echter een veel minder prettig verhaal te lezen. Bijna dagelijks zou er in Zuid-Afrika minstens één neushoorn gedood worden door stropers. De hoorn van die dieren zou ontzettend veel geld opleveren. De neushoornjacht neemt dan ook de proporties van georganiseerde misdaad aan. Zo is de methode van de stropers op korte tijd ontzettend geprofessionaliseerd. Waar ze vroeger enorm veel tijd verloren met het hakken van de hoorn, gebeurt het hele proces nu - dankzij een hightech uitrusting - op amper twintig minuten.

Wat die stropers doen is een echte schande! Jammer genoeg zijn het niet alleen de stropers die de wilde dieren in Zuid-Afrika schade berokkenen. Ook boeren durven roofdieren neerschieten als die zich op hun grond begeven.

Gelukkig bestaan er ook initiatieven om de dierenwereld te helpen. Vorige zomer hebben wij bijvoorbeeld een bezoek gebracht aan het Moholoholo Rehabilitation Centre. Daar vangen ze gewonde wilde dieren op om ze te verzorgen en terug in het wild vrij te laten. De dieren die te fel gehavend zijn, blijven in het Centre en dienen als 'woordvoerder' voor hun soort. Dat wil zeggen dat ze in het Centre verzorgd worden en op hun manier het verhaal van hun soortgenoten vertellen aan de vele bezoekers.

Werkelijk een schitterend initiatief! Hopelijk helpt het toch een beetje om de misdaden tegen wilde dieren tegen te gaan ...

Deze leeuwen zijn 'woordvoerders' voor hun soortgenoten

Afkomst kies je niet

Vanmorgen was de Nederlandse zanger Stef Bos te gast bij Friedl' Lesage in het programma Een leven in boeken op Radio 1. Toen ze het over het boek Eilande van Dan Sleigh hadden, vertelde Bos over zijn vrouw, de Zuid-Afrikaanse kunstenares Varenka Paschke. Zij is de kleindochter van ex-president Pieter Willem Botha. Die afkomst heeft blijkbaar toch een zekere invloed gehad op haar leven. 

Pieter Willem Botha werd in 1978 premier van Zuid-Afrika. Zijn premierschap eindigde toen hij in 1984 de president van het land werd. Botha was lid van de Nasionale Party en aanhanger van het apartheidsregime. Dat verhinderde hem echter niet om enkele apartheidswetten te versoepelen. Zo creëerde hij drie parlementen: één voor de kleurlingen, één voor de Indiërs en uiteraard één voor de blanken. De zwarte bevolking kreeg geen parlement. In de loop van Botha's presidentschap werd de internationale druk op het apartheidsregime van Zuid-Afrika echter groter. Dat zorgde onder andere voor de afschaffing van de pasjeswet (zwarten en kleurlingen moesten een bepaald persoonsbewijs bij zich hebben in 'blanke' gebieden) en uiteindelijk voor het aftreden van Botha in 1989.

Als aanhanger van het apartheidsregime is Botha zeker niet de meest geliefde president uit de Zuid-Afrikaanse geschiedenis. Maar is het nu echt nodig om zijn kleindochter daarvoor te straffen en haar de toegang tot een kunstacademie te ontzeggen? Zij kan het toch ook niet helpen wie haar grootvader is? Zij is toch niet verantwoordelijk voor zijn daden?

Dat Paschke zelf geen aanhanger is van de apartheid heeft ze trouwens bewezen. Zo vertelde Stef Bos dat zij Nelson Mandela leerde schilderen. Toen uitkwam dat ze Botha's kleindochter was, nam Mandela haar dat dan ook niet kwalijk. Volgens Bos reageerde Mandela "zoals hij is. Iemand die de complexiteit van het leven zo goed begrijpt dat hij weet dat, als jij de kleindochter bent van, dat dat niks zegt over jou".

Iedereen zou een voorbeeld moeten nemen aan Nelson Mandela en mensen niet beoordelen op basis van de daden van hun ouders of grootouders ...

Sanibonani!

Dat is 'Hallo!' in het SiSwati, één van de elf officiële talen van Zuid-Afrika. Op die manier zou ik jullie graag welkom heten op mijn blog.

Vorige zomer heb ik als lid van het Leuvens Meisjeskoor mijn tweede rondreis door Zuid-Afrika gemaakt. Tijdens die reis heb ik opnieuw gemerkt hoe dit prachtige land je vastgrijpt en niet meer loslaat. Daarom heb ik besloten om er deze blog aan te wijden.

Het is de bedoeling om verschillende facetten van Zuid-Afrika te belichten. Dat kan variëren van de geschiedenis, tot bekende figuren als Nelson Mandela, tot zelfs de taal en literatuur.

Ik wens jullie alvast veel leesplezier!